السيد موسى الشبيري الزنجاني

5366

كتاب النكاح ( فارسى )

نخست اين احتمال به نظر مىآيد كه قاسم بن محمد معطوف بر ابن ابى عمير باشد ، ولى با توجه به اين كه احمد بن محمد بن عيسى در اسناد بسيار زيادى از قاسم بن محمد جوهرى با واسطه نقل مىكند و واسطه غالباً حسين بن سعيد است و روايت احمد بن محمد بن عيسى بدون واسطه از قاسم بن محمد جوهرى تنها در يك يا دو سند وارد شده « 1 » كه به احتمال زياد بايد در آن سقط رخ داده باشد ، نمىتوان احتمال عطف القاسم بن محمد بر ابن ابى عمير را در سند فوق پذيرفت ، با اين حال بعيد نيست كه در سند فوق تحريف رخ داده باشد ، اين احتمال وجود دارد كه در اين سند بين حسين بن سعيد و استاد وى ابن ابى عمير خلط شده ، نام استاد به جاى شاگرد به اشتباه آمده است ، در هر حال احتمال تحريف را در اين سند نمىتوان نفى كرد . روايت صفوان بن يحيى از قاسم بن محمد جوهرى روايت صفوان از قاسم بن محمد نيز در چهار مورد ديده مىشود در يك مورد قرينه بر تحريف وجود دارد همچنان كه استاد - مد ظله - در حاشيه سند در كتاب اصحاب اجماع اشاره كرده‌اند . اين سند در علل 2 : 457 / 2 به نقل از حسين بن سعيد وارد شده است : عن صفوان و فضالة عن القاسم بن محمد عن الكاهلى ، ولى ظاهراً ، القاسم بن محمد عطف بر فضاله است ، صفوان و فضالة و القاسم بن محمد هر سه از مشايخ حسين بن سعيد و شاگردان عبد الله بن يحيى كاهلى مىباشد ، روايت فوق در تهذيب 5 : 22 / ، به نقل از حسين بن سعيد به شكل صحيح با عطف قاسم بن محمد بر فضاله نقل شده ، البته در اين كتاب « الكاهلى » به الكنانى تحريف شده است ، اين روايت در كافى 4 : 253 / 2 به نقل از صفوان بن يحيى از عبد الله بن يحيى كاهلى آمده است كه

--> ( 1 ) - التهذيب ، ج 7 : 279 / 1183 و در تهذيب ، ج 6 : 366 / 1054 آمده است : « عنه عن القاسم بن محمد » ، ظاهر بدوى ضمير اين است كه به احمد بن محمد بر مىگردد ولى محتمل است مرجع ضمير الحسين بن سعيد باشد كه ضماير چندى قبل از اين سند به آن بازمىگردد .